¿Kunas taqi mandamientonakat nayrïrixa?

 ¿Kunas taqi mandamientonakat nayrïrixa?

 

Marcos 12:28 qillqatanxa, Escribanakat maynïristi jutasinxa, jupanakar parltʼasir istʼasaxa, jupanakarux sum jaysatap amuyasax jisktʼäna: “¿Kawkïris taqi kunat sipansa nayrïr (Prote) kamachixa?

Prote (πρώτη) ukax janiw mä ordenado sarnaqäw sañ munkiti, jan ukasti mä chika taypin wali wakiskir sarnaqäw sañ muni. 12 jaljan 29-30 jiskʼa tʼaqanakanjja, Jesusajj akham sänwa: Israel, istʼam sasa. Tatitu Diosasax mä sapa Tatituwa: Tatitu Diosamarux taqi chuymamampi (kardias καρδίας), taqi almamampi (psyche ψυχῆς), taqi amuyumampi (dianoias διανοίας), taqi ch'amamampi munasim (Isquios σχύος): akax nayrïr kamachiwa.

Pusi yänakaw akan uñsti. Cardias uka pachpa arurakiw 1 Tesalonicenses 3:13 qillqatan apnaqasi. Tukuykamax chuymanakamxa (cardias)jan juchani qullan kankañampi saytayañapawa, Dios Awkisan nayraqatapanxa, Jesucristo Tatitusan taqi qullananakapampi jutañapkama (parousia).Cardias ukax ajay chuymawa. Parousia ukax adviento sañ muni, ukat iglesiankirinakax Jesusan aka Uraqir payïr kuti jutañapjamaw amuyapxi. Ukampis Cristox qullan jaqinakan chuymapar mantatapa (payïr jutäwipa) ukat qullan jaqinakan chuymapan lurat templon ukankatapat uñachtayi. Ukhama, Cardias ukax machaq jaqin janchipan ajay tuqit amuytatawa.

Psyque ukax almawa. Ukajj awk taykat katoqapki uka almatwa parli. Aka almax mä almawa, ukax jiwañapawa. Kunjamatix isinak mayjtayañax ukhamarakiw nayrir almax (nayra jaqi) Jesusamp chika chakkatatäñapa. Ukhamax ukax(taqi almamampi) nayra jaqir chakkatañ sañ muni.

Dianoias sat chachajj Efesios 2:3 qellqatanwa qhanañchasiraki. Jupanak taypinx taqiniw nayra pachanx jañchin munañanakapamp aruskipt'apxta, jañchin munañanakap phuqhasa (Dianoias); ukatsti mayninakjamarakiw colerasiñan wawanakapäpxäna.

Jañchin munañanakapa (θελήματα τῆς σαρκὸς κα τν διανοιν) sasaw jaqukipasi, ukax griego arunxa kuntï jañchisa, amuyunakapas munapki sañ muni. Niyakejjay uka amuyujj jañchit jutchejja, jañchin amuyupawa. Jañchin jaqejj janiw Diosar uñtʼkaspati. Ukampis jatha phatañ uñachtʼäwinxa, kunjamtï yapuchirix chʼama uraqi yapuchki, jathanak yapuchki ukat achunak jikxatañatakix yapuchki ukhama, ukax amuytʼasirïñwa amuyañasa ukat Diosan reinop jikxatañasa sañ muni.

Isquios ukax chama, autoridad ukat chama uñachtayi. Jesusarux Dios Awkiw munañanïñ churi. Mateo 11:27 qillqatanxa, Taqi kuns Awkixax katuyitu, janiw khitis Yuqarux uñtkiti, jan ukasti Awkikiw uñti; janirakiw khitis Awkirus uñt'kiti, jan ukasti Yuqakiw uñt'i, khitirutix Yuqax uñt'ayañ munki ukaru.Santo jaqinakax Cristot uka pachpa ch'ama katuqapxaraki. Ukaw amtañasatak sistu, khitinakatï munañanïpki uka santonakajj Diosat jutapjjatapa.

Ukat payïri(Deutero:Deuteros) uñtasitawa, mä arunxa: Jaqi masimarux juma pachpar uñtataw munasiñama. Ukanakat sipan jukʼamp jachʼa kamachinakajj janiw utjkiti.

Deutera (δευτέρα) ukax jutïr sañ muni. Diosar munasiñaw jukʼamp wakiskirejja, ukampis jaqe masinakar munasiñaw jukʼamp wakiskirejja. Munasiña (agapao) aruxa, cruzan jiwatampi jiwat ajayu jaktayaña sañ muni. Iyawsirix Jesusamp mayakïsin cruzan jiwatap iyawsi, mayakiw jaktawayxi, machaq alma katuqaraki, ajayux wasitat jaktxi, ukhamatwa Diosan reinopax iyawsirin chuymapan uttayasi. Ukaw Diosar munasiñajj sañ muni.

Ukar puriñatakikix, kunjamtï yapuchirix uñachtayaski ukhama, maynix chama jañchin jaqir (dianoias) sartayañapawa, Diosar jikxatañapawa, nayra almat jiwañapawa (mortificar al alma Psyque), ukat machaq isimp isthaptasiñapaw amuyunakapampi ajayu (cardias: ajayun amuyunakapa). ). Ukhamarakiw agapao ukax kunapachatix iyawsirinakax jaqi masinakapar (iglesiankirinakar) pachpa kamachir amuytayapki ukat jiwat ajayunak jaktayapki ukhawa.

Jesusax mä qillqirin jiskt’äwipar jaysañjamaw arsüna, ukat jichhakiw nayrax jiwatat jaktañ tuqit arsüna. Jesusajj akham sasaw qhanañchäna: Janiw judionakajj amuyapkäna ukham jañchin jaktäwipäkänti, jan ukasti alma (ajayumpi almampi) jaktayañawa. Ukhamasti, Jesusax mä uñtasitaw pusi arunak parläna, ukhamatwa almax jaktani ukat Diosan munasiñapsa qhanañchäna.

Ukampis escribajj akham sänwa: Escribasti juparojj sänwa: Walikiwa, yatichiri, cheq parltajja, mä sapa Diosaw utji sasa. ukatsti janiw yaqhax utjkiti, jupat sipansa:

Judionakan pʼeqtʼirinakapasa, sacerdotenakas escribanakas Diosaruw taqe chuyma creyipjjäna, jupaw leyinak churäna, ukat Jesusar parlir istʼasajja, uka jaqejj cheqpach Mesiasätapjja chuymapan amuyapjjpachänwa. Bibliajj mayj mayja arunakampi parlkchejja, judio pʼeqtʼirinakan creyipki uka Diosajj Jesusajj creyipki uka Diosat sipansa mayjawa sasaw qhanañcharaki, jupanakajj pachpa Diosaparuw creyipjje. Mä sapa Diosajj utjatapajj qhanawa, ukampis sapa mayniw mayj mayj creyipjje. Jichhürunakanjja, iglesiankir taqeniw mä Diosar creyipjje. Ukampis munat Diosar creyipjjtwa sapjjani ukhajja, ¿kunas pasaspa?

Ukajj janiw mayjäkiti, kunattejj Moisesajj Sinaí qollun mandamiento qalat lurat tablanak katoqir saraskäna ukhajja, jaqenakajj qorit lurat vaca idolo lurasaw Diosar loqtapjjäna sasa. Humanismo, legalismo ukat gnóstico amuyunakax yaqha religionanakar uñtasitaw bendicionanakaru ukat fortunanakar iyawsäwiparjamax yaqha Diosar uñstayi.

Ukat taqi chuymampi(Cardias), taqi amuytawinakampi(Syneseos), taqi almampi, taqi chamampi(Isquios) munasiñaxa, jaqi masiparu jupa pachpa munasiñaxa, taqi kunat sipansa jukampiwa phichhantat sacrificionaksa, sacrificionaksa(Marcos 12:33)

Cardias ukax ajay chuyma sañ muni, Syneseos ukax ajay tuqit yatiña sañ muni, Isquios ukax Diosat jutir chama sañ muni. Uka escribajj Jesusan milagronakapwa uñjpachäna ukat Diosan Reinopat kunayman toqenakat parlir istʼarakpachäna. Sapa uru jakawipansa, uywa sacrificio tuqi mä warmin wawanakapan arsutapat lupiskäna. Uka Mesiasäkaspas ukhamwa amuypachäna, mä arunjja, arsut wawajj uka warmin wawanakapawa. Janis uk sum qhanañchkchïnjja, Nicodemo chachjamarakiw Diosan Reinop wal munpachäna.

Ukat Jesusax wali amuyump jaysatap uñjasax sänwa: Janiw Diosan reinopat jayankktati sasa. Ukat uka qhepatjja janiw khitis jupar jisktʼañsa ajjsarkänti.(Marcos 12:34)

Jesusajj akham sänwa: Mä escribarojj akham sänwa: Diosan Reinopatjja janiw jayankkti sasa sasa, Diosan Reinopajj jakʼankjjewa sañwa muni, ukampis jichhajj janiw mä enemigorjam jutkiti. Diosan reinopar puriñatakejja, iyawsäwip jaytasaw Jesusar jutapjjañapa. Uka tiemponjja, judaísmo religionat jaqsuñajj jiwañjamaw uñjasirïna. Mä sarnaqäwiwa, ukax niyas jan lurañjamawa.

Ukajj kunjamtï jichhürunakan yatichäwinakar wal munapki uka iyawsirinakajj yatichäwinakat jitheqtapjjani ukhajja, ajay toqen jiwapjjaniw sasin amuyapki ukar uñtasitawa. Qullan jaqinakax jichha cruzan jiwatapar jan iyawsapkani ukat jichha jaktäwiru chuymanakapan jan iyawsapkani ukhaxa, janiw Criston payïr jutäwipax chuymanakapan utjkaniti. Ukatxa taqiniw kamachi tuqir tukupxi. Khitinakatix kamachinkapki ukanakax Diosan churki uka kamachinak sum phuqapxañapawa, ukat mä kamachis pʼakintapxani ukhaxa, juzgatäpxani. ¿Kawkïris ajlliñasa? Ukaw suma yatiyäwinakaxa.

Uka tiemponjja, mä escribajj wali amuyumpiw jaysäna ukat Jesusajj Diosan Reinopajj janiw jayankkiti sasaw säna, ukampis jichhürunakan jila parte iglesiankirinakajj janiw sum qhanañchapkiti. Ukajj Juan 14:21 qellqatat kunjamsa amuyasi uk laykuw ukham lurasi. Khititix kamachinakax katuqki, ukat phuqki(τηρν), jupaw nayar munaskitu, khititix nayar munaskitu ukax Awkijan munatapawa, nayasti juparux munaskä, jupar uñacht'ayarakï.

Nayrïr mandamientotjja, Jesusajj akham sänwa: Jesusajj akham sänwa: Israel, istʼam sasa. Tatitu Diosasax mä sapa Tatituwa: Tatitu Diosamarux taqi chuymamampi, taqi almamampi, taqi amuyumampi, taqi ch'amamampi munasim: akax nayrïr kamachiwa.

Diosar munasiñajja, cruzan jiwataparu ukat jaktäwipar iyawsaña sañ muni. Ukhamasti, khitinakatix nayan kamachinakax utjki ukanakax Jesusax Juanan Evangeliopan arski ukanakax cruzan jiwatapata ukhamarak jaktäwiparu iyawsirinakawa.

Ukat khitinakatix jupanakar phuqhapki khitinakatix cruzan ukat jaktäwir iyawsapki ukanakawa. Terón (τηρν), manqhaña sasin jaqukipata, ukax mä línea de defensa ukar saykataña, arxataña ukat estado ukar uñjaña sañ muni. Ukax janiw Biblian kamachinakaparjam phuqañ sañ munkiti, jan ukasti cruzan jiwatapa ukat jaktäwipat amuytʼañasa ukat jan chhaqhañapatak jarkʼaqañasa. Amtäwix jupanakan amuyunakapat jan jaltxañapataki.

Jichhürunakanx jukamp jacha jan waltawix legalista interpretación ukat aplicación ukax mandamientonakar phuqhaña sañ muni. Kamachix Diosar munasiñawa ukat jaqi masinakamar munasiñawa, ukampis kamachinak tuqit yatxatirinakax sapxiwa, jumatix Diosar ukat jaqi masinakamar jan munasksta ukhaxa, janiw kamachinak phuqasktati sasaw sapxi. Munasiñax kamachinak phuqañ sañ muni, sañax janiw sum amuyasiñakiti. ¿Akapachankir iglesianjja, ¿khitis Diosar munasiñampi ukat jaqe masipar munasiñampi sum uñji, mä leyinak istʼapkaspa ukhama? ¿Munasiñatakejj kuna kamachinakas utji? Reglamentonakax utjchi ukhaxa, ¿kunas ukan utji? Jupanakatï kamachinak sum phoqapjjta sasin sapjjaspa ukhajja, ¿kunatsa ukham sapjjaspa? ¿Khitis jupanakpachar jan pantjasir munasipxatap arsu? ¿Chiqapunit ukham siski uka jaqix jan pantjasir phuqaski? Uka tuqit jaysañ yantapxäta ukhax legalista ukhamäpxtawa.

Apocalipsis 14:12 qillqatanxa, Akanwa qullan jaqinakan pacienciapax: akax Diosan kamachinakaparjam phuqirinakawa, Jesusan iyawsäwiparus phuqhapxi.Jilïr iglesian pastoranakapax uka arunak mä juka qhanañchapxi, qhipa pachanakanx utjani uywanaka ukat uywanaka. Tʼaqesiñaw jutani sasaw sapjje, ukaw jaqenakarojj idolonakar yupaychapjjañapatak waytʼani, ukampis creyentenakajj Diosan mandamientonakap phoqañatakejj jan jaytjasaw Jesusar confiyapjjañapa sasaw sapjje. Ukhamasti, niyakixay Diosan kamachipax Diosar ukat jaqi masinakapar munasiñächixa, iyawsirinakax uk phuqapxañapawa. Pastoranakax sapxiwa, niyakixay iyawsirinakax jaqirjam jan imañ puedipkchixa, Diosax Qullan Ajayu khitasaw imaspa sasaw sapxi. Ukatwa, mandamientonak phoqirinakax Diosan noviapäpxaspa, ukat machaq alaxpacharu ukat machaq oraqer mantapxarakispaw sasaw qhanañchasi.

Ukax kunatix kamachinak phuqhañax kamachirjam qhanañchatawa. Ukham lurasaxa, kuna tuqitsa kuns lurañax kamachañawa sasaw amuyapxi. Apocalipsis 22:7 Uñtapxam, nayax jank'akiw jutta, kusisiñaniwa khititix aka libron profecian arsutanakap phuqki(theron).Akanx griego arun imantapxam siski uka aruxa theron satawa. Mä arunxa, jarkaqaña, uñjaña sañ muni.

Qhispiyasiñ aruxa, Jesucriston cruzan jiwatapata, jaktatapata jarkaqañawa, janirakiw iyawsäwi chhaqhayañakiti. Herejía ukax uñstawayiwa kunatix utjiw khitinakatix ukax legalista ukham uñtayapki ukanaka.

Herhejenakajj Tunka Mandamientonak phoqañatakejj mandamientonak phoqañwa apnaqapjje. Mä arunxa, kamachirjam sarnaqaskakiñäni. Diosan Tunka Mandamientonak (Ley) churatapat amtapax phuqañatakiw chʼamachasiñapa, janiw sum phuqañjamäkiti, uk amuyañawa, Diosar jucharar jaqïtwa sasin arsuñawa, ukat uka warmin wawanakapat jutir Cristor uñtañawa. Ukajj aka jachʼa animala lanti Mesiasajj walja kuti jiwayañ toqew jutani sasaw confiyaña sañ muni. Ukampis Jesusajj jakkäna uka tiempon judionakan pʼeqtʼirinakapajja, uka leyijj legalismo satawa sasaw waljanejj qhanañchapjjäna, ukat cheqpach phoqañaw wakisi sasaw sapjjäna.

Jichhürunakansa, teología tuqit yatichäwinakanxa, Jesusan istʼasirïtapata ukat jan kuns lurasaw istʼasirïtapat parlir uñjsna.

Teólogos ukanakax akham sapxiwa: Activa obediencia ukax Cristox juchararanakatakix kamachirjam phuqhatapa sañ muni, wiñay jakañatakix mä condición ukhama; tʼaqhisiñasa jiwañasa, taqe chuyma istʼasiñapatakiw yanaptʼi; Cristox kamachirjam sarnaqäna ukat mä uywatar uñtasit sarnaqäna, ukax jan istʼasirïñ tuqitwa yanaptʼistu. Cristianismo taypinsa, activo ukat pasiva istʼasir tamanakaw utji, yaqhepasti uka contraw saytʼasi.

Iyawsirinakatakix uka kamachix mä markan jan ukax sarnaqañ kamachirjam amuyañax chamawa, Diosax Sinaí qullun israelitanakar churäna. Uka nayrasa, Diosajj jaqenakar siskäna uka kamachinakaw utjäna. Kamachix Diosan yatiyäwipawa, Diosan reinopan wiñay chiqa yatichäwipa, ukat jakañamp qhispiyasiñampiw utji. Iyawsirinakax kamachi tuqiw jakañsa qhispiyasiñsa jan jikxatapkani ukhaxa, janiw mayjäkiti ley moral ukat sapa markan kamachinakaparjama, ukax phuqhañapawa. Iyawsirinakax ukham amuyapxchi ukhaxa, ¿kunas kamachirjam sarnaqañax jakañ jikxatañatakisa ukat qhispiyasiñatakisa? Mä iyawsirix kamachin utjki uka contenidonak jan amuykchi ukat kamachin kamachinakaparjam legalismo ukham uñjaspa ukhaxa, jakañat qhispiyasiñat jayarstataw sañjamawa.

Jesusax siskäna uka kamachix kun sañs muni, ukax Diosar munasiñawa ukat jaqi masinakar munasiñawa, ukax chiqpachanx Jesusan cruzan jiwataparu ukat jaktäwipar iyawsañawa. Khitinakatix kamachirjam uka tuqit arsupki, kamachinak phuqhañat sipanx jukamp askiwa sapxiwa, janiw kamachinak phuqhañax kun sañs muni ukx amuyapkiti.

Mamandamientonak phuqam sañ muni, chuymaman kamachinakar jarkʼaqaña. Jichhürunakan iglesiajj kʼari yatichäwinak jan iyawskchejja, kʼari yatichäwinakat parlir jaqenakas jan ukajj griego arut Bibliat sipansa mayj mayja Bibliat jan sum amuytʼir jaqenakas utjchi ukhajja, ¿kunas yaqhajj kʼari yatichäwinakat sipansa?


Comments

Popular posts from this blog

In the beginning God created the heavens and the earth.

Khitinakatix Cristonkapki ukat jan Criston jakapki ukanaka

Kimsïr Alaxpacha ukat Supayan chʼaphipa